სკოლებს მნიშვნელოვანი როლი ენიჭებათ მოსწავლეების უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში საგანგებო სიტუაციების დროს, თუმცა მზადყოფნა გაცილებით მეტია, ვიდრე ევაკუაციის გეგმები და პროცედურები. მოსწავლეების კეთილდღეობის მხარდაჭერა და მათი მდგრადობის გაძლიერება ასევე  აუცილებელია.

როდესაც სკოლები ქმნიან მშვიდ, ინფორმირებულ და ემოციურად მხარდამჭერ გარემოს, მოსწავლეები უკეთ არიან მომზადებულნი გაურკვევლობის დაძლევისა და გამოწვევებით სავსე სიტუაციებიდან დაღწევისგან. ეს სტატია მიმოიხილავს, როგორ შეუძლია სკოლებს გააძლიერონ მათი კოლექტიური უნარი ადაპტაციისა და წარმატებისათვის.

ყველა მოსწავლის მზადყოფნა და ინკლუზია

მოსწავლეებისთვის, რომლებსაც აქვთ განვითარების სპეციფიკური საჭიროებები, ხშირად რთულია მოულოდნელი ან საშიში სიტუაციების მართვა. მათ ინკლუზიურად მხარდასაჭერად, Erasmus+ პროექტმა I Will Survive!  შეიმუშავა სახელმძღვანელო, შესაბამისი ღია საგანმანათლებლო რესურსები (ვიდეოები, პრეზენტაციები), პროგრამა და სასწავლო მასალები, რომლებიც ყველასთვის თავისუფლად ხელმისაწვდომია.

ეს რესურსები ასევე მიმართულია ტრავმის შემდგომი თვითდახმარებისა და მხარდაჭერისკენ. ასეთი მიდგომა ეხმარება მოსწავლეებს აღიარონ და გააცნობიერონ ემოციური რეაქციები (მაგალითად, შიში) და იპოვონ გზები მათი შემსუბუქებისთვის სტრესული მოვლენების შემდეგ.

‘მოსწავლეებისთვის, რომლებსაც აქვთ განვითარების სპეციფიკური საჭიროებები, საგანგებო სიტუაციებისთვის მზადყოფნა მხოლოდ უსაფრთხოების საკითხი არ არის, არამედ თვითრწმენის გაზრდის შესაძლებლობაც. ადაპტირებული მასალების, პრაქტიკული უნარებისა და სტრუქტურირებული მხარდაჭერის მეშვეობით, ჩვენ ვასწავლით მათ საკუთარი რეაქციების გააზრებას, თვითდახმარების გაკვეთილს, დახმარების სათხოვნელად თავდაჯერებულად ყოფნას და თავდაცვის უნარს. ჩვენი პასუხისმგებლობაა მივაწოდოთ ცხოვრებისთვის საჭირო ინსტრუმენტები, და არა მხოლოდ სასკოლო ცოდნა.’

— მაია პოსტოგლუ, „I Will Survive“ პროექტის კოორდინატორი

სპეციალური საჭიროების მქონე მოსწავლეების ჩართვა უნდა იყოს სკოლების საგანგებო სიტუაციებისთვის დაგეგმვის ნაწილი. ამ საქმეში დახმარების მიზნით, ესპანურმა ასოციაციამ GEDES (Grupo Educación, Discapacidad, Emergencia y Seguridad) შექმნა ინკლუზიური ევაკუაციის გეგმა სკოლებისთვის, რომელიც უზრუნველყოფს, რომ დამატებითი მხარდაჭერის საჭიროების მქონე მოსწავლეები იყვნენ დაცულები და გათვალისწინებულები ყველა უსაფრთხოების პროცედურაში. გეგმა ეხმარება მასწავლებლებსა და პერსონალს წინასწარ დაგეგმაში და ერთობლივი მოქმედების გაწევაში საგანგებო სიტუაციებში.

მდგრადობის განვითარება ტრავმის წინ და შემდეგ

ხორვატიის მხარდამჭერი სკოლის პროგრამა მიზნად ისახავს მდგრადობის, ინკლუზიისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაძლიერებას დაწყებით და საშუალო სკოლებში. პროგრამა უზრუნველყოფს სკოლების პერსონალის 40-საათიან ტრენინგპროგრამასა და სხვადასხვა პედაგოგიურ მასალას.

ქვემოთ მოცემულ ვიდეოში, ორი სკოლის მოსწავლეები და მასწავლებლები განმარტავენ, როგორ დაეხმარა პროგრამა მათ განსაკუთრებულ სიტუაციებთან გამკლავებაში COVID-19 პანდემიის პერიოდში და მიწისძვრის შემდეგ, როცა მათი სკოლა და რეგიონი დაზარალდა,  მასწავლებლები აღნიშნავენ, რომ პროგრამა ეხმარება მათ უკეთ გააცნობიერონ, რან გადიან ახალგაზრდა ადამიანები, ხოლო ტრენინგები, სემინარები და სახელმძღვანელო სესიები აძლევს მათ მზადყოფნასა და თავდაჯერებულობას ამ თემებზე საუბრისთვის.

ბავშვები ასევე შეიძლება განიცდიდნენ შოკს ომის, ტერორიზმის ან ბუნებრივი კატასტროფების შესახებ მიღებული ახალი ამბების გამო. ამ თემებზე საუბარი შესაძლოა რთული იყოს, მაგრამ ეს ეხმარება მათ გაიაზრონ ის, რასაც ხედავენ და ისმენენ.

კლასში საუბრის პროცესში შეიძლება დაგეხმაროთ ეს ექვსი მარტივი რჩევა:

1, უთხარით სიმართლე

2. გადაამოწმეთ ფაქტები
3. დაამატეთ იმედის მესიჯი
4. შექმენით სივრცე დისკუსიისთვის
5. დაარეგულირეთ სხვადასხვა გრძნობები
6. მიეცით გრძნობებს გამოხატვის საშუალება

SPITEC პროექტი (მოსწავლეების მონაწილეობის როგორც ინტეგრირებული ინსტრუმენტი საგანგებო სიტუაციებში), რომელიც განხორციელდა სკოლებში კატალონიაში, ესპანეთში, ადასტურებს, რომ მოსწავლეების ჩართულობა დაგეგმვაში ხელს უწყობს სკოლების მდგრადობის გაძლიერებას. როდესაც ახალგაზრდები მონაწილეობენ გადაწყვეტილების მიღებაში, ისინი პასუხისმგებლიან და უნარიან პიროვნებად გრძნობენ თავს სხვების დახმარების დროს. პროექტმა განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია გენდერული თანასწორობისა და ყველაზე მოწყვლადი ჯგუფების საკითხებს.

ლტოლვილებისა და მიგრანტი მოსწავლეების მიღება

ევროპის მრავალ სკოლაში ახალად ჩასულ ლტოლვილ და მიგრანტ მოსწავლეებს უმასპინძლებენ, რომლებმაც შესაძლოა გადალახეს ძალიან ტრავმული გამოცდილება. პირველივე დღიდან მნიშვნელოვანია, რომ ახალმოსულებმა ჯგუფის ნაწილად იგრძნონ თავი – ამისთვის გამოიყენება პარტნიორული სისტემები, ვიზუალური დამხმარეები და ენობრივი მხარდაჭერა.

თუ მოსწავლეები ჯერ სიტყვებით ვერ გამოხატავენ თავს, შესაძლებელია გამოყენებული იქნეს სურათები და პიქტოგრამები. პრაქტიკული წიგნაკი პიქტოგრამების გამოყენებით გამოიცა, რათა დაეხმაროს უკრაინელი მოსწავლეების საწყის კომუნიკაციურ ბარიერებზე დაძლევაში (ხელმისაწვდომია ინგლისურ/უკრაინულ, ფრანგულ/უკრაინულ და სხვა ევროკავშირის ენებზე). გარდა ამისა, შეკრებილია სტატიათა და რესურსების კოლექცია, რომელიც მიზნად ისახავს ახალგაზრდა უკრაინელი მოსწავლეების ინტეგრაციის მხარდაჭერას ევროკავშირის წევრ ქვეყნებში და Erasmus+ პროგრამის ქვეყნების განათლების სისტემებში.

მართლა მნიშვნელოვანია, გრძნობენ თუ არა მოსწავლეები თავს უსაფრთხოდ და მიღებულად, ვიდრე, რამდენად სწრაფად ისწავლიან ახალ ენას. მასწავლებლებმა უნდა შექმნან საკლასო გარემო, სადაც თითოეული ბავშვი თავს მშვიდად და მხარდაჭერილად გრძნობს და შეუძლია სწავლა თავის დონეზე.

შვედეთისგანათლებისეროვნულმასააგენტომშეიმუშავაპრაქტიკული რეკომენდაციები ახალად ჩასული მოსწავლეების სწავლებისთვის. აღნიშნულიმხარდაჭერისზომებიარმიეკუთვნებაარცდამატებითადაპტაციებსდაარცსპეციალურმხარდაჭერას, არამედწარმოადგენსმხარდაჭერისდამოუკიდებელფორმას. ესზომებია:

• მოსამზადებელი კლასები, რომლებიც ეხმარება მოსწავლეებს სკოლის პროცესში ჩართვაში
  • პრიორიტეტული სასწავლო განრიგი, რომელიც ფოკუსირებულია ძირითად საგნებზე
  • ინდივიდუალური სასწავლო გეგმები, მორგებული თითოეული მოსწავლის საჭიროებებზე
  • ადაპტირებული სასწავლო განრიგი უფრო გლუვი გადასვლის უზრუნველსაყოფად
  • გაძლიერებული უფლება ზოგიერთი ახალად ჩასული მოსწავლეებისთვის მშობლიურ ენაზე კონსულტაციისა და მხარდაჭერის მიღებისათვის

ინკლუზია და მდგრადობა რეალურ მნიშვნელობას მხოლოდ მაშინ იძენს, როცა ისინი პრაქტიკაში ხორციელდება. წინასწარი დაგეგმვის, ღია კომუნიკაციისა და თითოეული მოსწავლის მხარდაჭერის გზით, სკოლებს შეუძლიათ შექმნან ისეთი საზოგადოებები, სადაც ყველა თავს უსაფრთხოდ, დაფასებულად და განვითარებისთვის მზად გრძნობს.

დამატებითი ინფორმაცია სკოლების მზადყოფნის შესახებ:

• სკოლის მზადყოფნა: რისკების გაცნობიერების კულტურის ჩამოყალიბება
  • სკოლის ხელმძღვანელობის მზადყოფნა კრიზისის პერიოდში
  • როცა ბუნება გვაოცებს: როგორ შეიძლება სკოლები მოემზადონ
  • სკოლების როლი უსაფრთხოებისა და დაცულობის საფრთხეებთან გამკლავებაში