Skip to main content
European Commission logo
European School Education Platform

Aftësi dixhitale për klasa më të sigurta dhe më të zgjuara

Practice article

Aftësi dixhitale për klasa më të sigurta dhe më të zgjuara

Mësuesit luajnë një rol të rëndësishëm në ndërtimin e njohurive dixhitale të nxënësve.
Authors:
Two students with laptop
George Pak / Pexels

Projektet e financuara nga Erasmus+ dhe BE-ja po i ndihmojnë shkollat të përvetësojnë praktika dixhitale më të zgjuara, nga të kuptuarit e inteligjencës artificiale (IA) dhe të qëndruarit i sigurt në internet deri te trajtimi i ngacmimeve kibernetike dhe zbulimi i lajmeve të rreme.

Këto iniciativa jo vetëm që i përgatitin nxënësit për të lundruar në botën dixhitale me besim, por edhe i fuqizojnë mësuesit që ta udhëheqin këtë transformim në mënyrë efektive.

 

Mësoni IA-në në mënyrë që të mund ta shpjegoni IA-në

Për t'u mësuar nxënësve se si të përdorin inteligjencën artificiale, mësuesit së pari duhet ta kuptojnë atë .

Projekti Gjenerata e Inteligjencës Artificiale i ndihmon mësuesit të ndërtojnë aftësitë e nevojshme për të dhënë mësim në mënyrë efektive mbi inteligjencën artificiale. Ai ofron një udhëzues trajnimi dhe një set mjetesh me një kornizë për inteligjencën artificiale dhe shkencën, teknologjinë, inxhinierinë, artet dhe matematikën (STEAM), si dhe shembuj të praktikave më të mira, mjete të dobishme softuerike dhe një listë kontrolli për të vlerësuar gatishmërinë e mësuesve për të dhënë mësim mbi inteligjencën artificiale.

 

 

Hapësira e të nxënit e projektit ofron plane mësimi të përshtatura për dy nivele arsimore (mosha 6-9 dhe 9-12 vjeç). Ato përmbajnë materiale të dobishme mësimore, të tilla si video, aktivitete mësimore dhe sfida diskutimi mbi tema si përdorimi i përgjegjshëm i inteligjencës artificiale, siguria në internet dhe zgjidhja e problemeve.

 Projekte të tjera Erasmus+, të tilla si AI-teach dhe Edubot, mbështesin mësuesit në hartimin, zbatimin dhe vlerësimin e aktiviteteve të të nxënit të përgjegjshme, të bazuara në IA. Ato ofrojnë burime të gatshme për përdorim, duke përfshirë plane mësimi dhe madje edhe një chatbot që u ofron nxënësve reagime të drejtpërdrejta dhe gjurmon progresin e tyre.

 

Promovimi i sigurisë dhe mirëqenies në internet

Shumë fëmijë hyjnë në internet herët në jetën e tyre dhe krijimi i hapësirave të sigurta digjitale për ta është i rëndësishëm për mirëqenien e tyre. Projekti VOICE financuar nga Erasmus+ trajtoi gjuhën e urrejtjes në internet dhe ngacmimin kibernetik në mjediset parashkollore duke përfshirë fëmijët, prindërit dhe mësuesit.

Nxënësit morën drejtimin në krijimin e një dokumentari dhe një filmi vizatimor për të ndihmuar të rriturit të kuptojnë ndikimin emocional dhe social të ngacmimit kibernetik nga perspektiva e një brezi të ri.

 

 

Projekti zhvilloi gjithashtu një aplikacion interaktiv, My Kind VOICE, që mbështet të mësuarit rreth mirësisë dhe empatisë në internet. Materialet dhe aplikacioni janë të disponueshme në të gjitha gjuhët partnere ( anglisht, lituanisht, italisht, holandisht, rumanisht, norvegjisht).

 

Lojërat dhe realiteti i shtuar për shkrim-leximin dixhital

Mësimi i bazuar në lojë dhe teknologjitë interaktive mund të ndihmojnë në zhvillimin e aftësive dixhitale në mënyra argëtuese dhe tërheqëse. Për shembull, projekti  CyberAdventure krijoi një lojë kompjuterike (në anglisht, portugalisht, lituanisht dhe spanjisht) për të mësuar sigurinë në internet përmes lojës.

Me ndihmën e mësuesve të tyre, fëmijët eksploruan rreziqet në internet, zgjedhjet e përgjegjshme dhe sjelljen e sigurt në internet. Projekti gjithashtu zhvilloi një udhëzues veprimi për zbatimin e një seti mjetesh që u tregon mësuesve se si ta integrojnë lojën në kurrikulë.

 

 

Loja CyberAdventure, nëse kontekstualizohet siç duhet në klasë me diskutime paraprake dhe/ose pasuese mbi temën, është një mjet shumë i dobishëm, veçanërisht për të rritur ndërgjegjësimin rreth rreziqeve të internetit dhe për të theksuar nevojën për sjellje të përgjegjshme.

-Sofia Sousa, shkolla Scholé, Portugali

 

Në mënyrë të ngjashme, projekti Escape Fake i financuar nga BE-ja përdor një dhomë arratisjeje të realitetit të shtuar (AR) për t'u mësuar nxënësve rreth dezinformimit. Përmes gjëegjëzave dhe enigmave, lojtarët duhet të shpëtojnë të ardhmen duke dalluar lajmet e rreme nga faktet në internet.

 

 

Loja përzien elementë artistikë në një rrëfim digjital. Mësuesit mund të gjejnë ide praktike dhe burime të dobishme për ta përdorur lojën në një mjedis klase ose seminari në kursin dhe mjetet online (të disponueshme në anglisht, gjermanisht, hungarisht, italisht dhe rumanisht) .

 

Strategjitë e të gjithë shkollës për kompetencën digjitale

Për t’i përgatitur vërtet nxënësit për të ardhmen digjitale, shkollat duhet të shkojnë përtej mësimeve individuale dhe të miratojnë strategji digjitale për të gjithë shkollën.

Shkollat në të gjithë Evropën po e përfshijnë zhvillimin e kompetencave dixhitale në qëllimet e tyre më të gjera, duke promovuar përfshirjen, rezultate më të mira të të nxënit dhe angazhimin e komunitetit.

Një shembull i mirë është École Internationale Gaston Thorn (EIGT) në Luksemburg. Kjo shkollë kombinon aftësitë dixhitale me të menduarit kritik, kreativitetin dhe vlerat qytetare.

Strategjia e tyre përfshin:

  • Dhënien e tabletave nxënësve të shkollave të mesme (për të inkurajuar përdorimin e teknologjisë në mënyrë të pjekur dhe të fokusuar, për të nxitur të nxënit dhe përgatitur ata për të ardhmen)
  • Ndalimin e telefonave celularë (por jo të tabletave të ofruara)
  • Emërimin e anëtarëve të stafit për menaxhimin e pajisjeve dhe zgjidhjen e problemeve
  • Përfshirjen e drejtuesve të shkollës në planifikimin digjital
  • Përfshirjen e praktikave inovative (p.sh. realiteti virtual dhe mësimi i bazuar në lojëra) në lëndët e shkencave humane si historia dhe gjuhët

 

A doni të zbuloni më shumë projekte të financuara nga BE-ja, të cilat janë në vazhdim dhe të kaluara, në arsimin shkollor ose profesional? Shkoni në Platformën e Rezultateve të Projekteve Erasmus+ për të gjetur shembuj frymëzues të praktikave të mira dhe shumë të tjera.

 

Additional information

  • Education type:
    Early Childhood Education and Care
    School Education
  • Evidence:
    N/A
  • Funding source:
    European Commission
  • Intervention level:
    N/A
  • Intervention intensity:
    N/A
  • Participating countries:
    Germany
    Greece
    Hungary
    Italy
    Lithuania
    Luxembourg
    Netherlands
    Norway
    Portugal
    Romania
  • Target audience:
    Teacher
    Student Teacher
    Head Teacher / Principal
    Teacher Educator
  • Target audience ISCED:
    Primary education (ISCED 1)
    Lower secondary education (ISCED 2)
    Upper secondary education (ISCED 3)

About the authors

Editorial team

The European School Education Platform editorial team is made up of writers with wide-ranging experience in school education, communication and online media. The team works closely with the European Commission to publish editorial content on current issues in European school education and news from the eTwinning community.