Skip to main content
European School Education Platform
Interview

Education talks: Drogi do sukcesów w szkole

Profesor Paul Downes, dyrektor Centrum ds. Nierówności Edukacyjnych działającego w ramach Instytutu Edukacji uczelni Dublin City University, podzielił się niedawno z nami przemyśleniami na temat nowego projektu Zalecenia Rady ws. Dróg do sukcesów w szkole. W dokumencie nakreślono działania polityczne mające na celu walkę z wczesnym kończeniem nauki i słabymi wynikami w zakresie opanowania podstawowych umiejętności.
Interview visual - Paul Downes

Nazywam się Paul Downes, jestem profesorem Psychologii Edukacji i dyrektorem Centrum ds. Nierówności Edukacyjnych działającego w ramach Instytutu Edukacji uczelni Dublin City University.

 

Jakie są największe wyzwania w dążeniu do poprawy wyników kształcenia?

 

Poważnym problemem jest zabójcze połączenie ubóstwa i wpływu pandemii. Badanie PISA 2018 wykazało już bardzo niepokojące pogorszenie wyników w zakresie umiejętności podstawowych: czytania i pisania, matematyki, nauk ścisłych. Dotyczy to jednej piątej europejskich uczniów.

 

Jak definiuje pan sukces szkolny?

 

Jest to zasadniczo kompleksowe podejście określające sukces jako dobrostan oraz społeczny i osobisty rozwój dzieci i młodzieży. Obejmuje ono rozwój kompetencji społecznych i osobistych oraz samoświadomość. Oczywiście pod tym względem w grę wchodzi również zapobieganie nękaniu, ponieważ nękanie stanowi przeciwieństwo zdrowej komunikacji.

 

Zalecenie Rady ws. Dróg do sukcesów w szkole

 

Kluczową warstwą nowej inicjatywy jest na pewno wezwanie państw członkowskich do uwzględniania strategii zapobiegania wczesnemu kończeniu nauki i nękaniu. Opracowano szereg warstw uzupełniających Zalecenie Rady z 2011 roku. Kładą one większy nacisk na różnicowane potrzeb, rozróżnianie uniwersalnych podejść strategicznych, od podejść skupionych na określonych grupach, czy intensywnego wsparcia zindywidualizowanego. Kluczową zmianą jest przyjęcie odmiennych kryteriów rozróżniania. Uznano również rolę podejścia ogólnoszkolnego, pominiętego w 2011 roku, wedle którego szkoły należy postrzegać jako systemy: układy relacji, działań strategicznych, oraz, oczywiście, multidyscyplinarnych zespołów działających wewnątrz i wokół szkół. Wymiar przekrojowy umożliwia połączenie sił kluczowych sektorów.

 

Jak wspierać uczniów?

 

Na myśl przychodzi mi kilka oczywistych strategii prewencyjnych, które należy zdecydowanie wprowadzić, i które są podparte solidną bazą dowodową. Myślę tu o działaniach takich jak np. program dawania książek do domu, skierowany do rodzin skrajnie ubogich, dążący do zapewnienia odpowiednich lektur do przeczytania w domu, by zaszczepić dzieciom zamiłowanie do czytania, co ma kluczowe znaczenie nie tylko opanowania umiejętności czytania, ale też dla ogólnych wyników nauki. Jeśli chodzi o poziom działania, oczywistym byłoby zastosowanie np. modelu luksemburskiego korzystającego z mediatorów językowych. W przypadku Luksemburga strategia obejmuje 37 różnych języków, a przypisani do języka mediatorzy rozwiązują związane z nimi problemy. Jeżeli chodzi o wyrównywanie szans, myślę, że z edukacji wyrównującej możemy się wiele nauczyć, nawet w systemie głównego nurtu. Elementy te obejmują działania takie jak publiczne celebrowanie osiągnięć poprzez nagrody i ceremonie, podczas których docenia się sukcesy uczniów. Takie działanie nic nie kosztuje i mogłoby być częściej uwzględniane w głównym nurcie edukacji.

 

Jak wspierać edukatorów?

 

Myślę, że w tym przypadku oczywiste możliwości kryją się w dziedzinie praktyki regeneracyjnej. Jest to szereg zasadniczo prostych podejść do zadawania pytań i komunikacji. Należy odróżniać ją od sprawiedliwości naprawczej, będącej inicjatywą odmiennej natury. Praktyka regeneracyjna w szkołach to tani i prosty, ale przy tym bardzo zniuansowany i skoncentrowany sposób na doskonalenie kultury komunikacyjnej w szkole dzięki zadawaniu otwartych pytań sprzyjających empatii i zmianie perspektywy nie tylko wśród uczniów, ale też personelu.

 

Jakie działania mogą przyczynić się do realizacji podejścia ogólnoszkolnego?

 

Podejścia ogólnoszkolne wymagają wysłuchania zarówno uczniów, jaki i rodziców, zwłaszcza uczniów zmarginalizowanych i zagrożonych wykluczeniem społecznym. Trzeba wysłuchać, jakie są ich problemy związane z systemem szkolnictwa. Następnie, oczywiście, międzydyscyplinarny wymiar zespołu odzwierciedla uznanie faktu, że poszerzamy naszą koncepcję szkoły. Szkoła to nie tylko nauczyciele, uczniowie i podopieczni. Szkoła jest również miejscem w którym może działać cały szereg ważnych specjalistów zaspokajających szersze, bardziej kompleksowe potrzeby, zapewniając wsparcie dzieciom i młodzieży.

 

Kluczowe elementy Dróg do sukcesów w szkole

 

  • Zapobieganie/Działanie/Nagradzanie
  • Podejście ogólnoszkolne
  • Potrzeby uczniów
  • Zaangażowanie/ Osiągnięcia / Dobrostan
  • Gromadzenie i monitorowanie danych
  • Podejścia systemowe

 

Additional information

  • Education type:
    School Education
  • Target audience:
    Government / policy maker
    Head Teacher / Principal
    Student Teacher
    Teacher
    Teacher Educator

Tags

Inclusion
Policy development
Tackling early school leaving
Well-being

Key competences

Personal
Personal, social and learning to learn
Social and learning