Skip to main content
European School Education Platform
Expert article

An fhoghlaim shóisialta agus mhothúchánach don mheabhairshláinte agus don fholláine

Feictear anois mar thoradh ar thionchar síceolaíochta na paindéime go bhfuil gá le córas oideachais atá níos comhbháiche agus níos truachríoche chun tacú le riachtanais shóisialta agus mhothúchánacha páistí agus daoine óga. San alt seo, déanann Carmel Cefai ó University of Malta cur síos ar an gcaoi ar féidir an t-ábhar seo a phlé.
young girls holding hands
Image: Pixabay / MireXa

Léiríonn staitisticí a foilsíodh le déanaí treocht ar cúis imní é maidir le meabhairshláinte agus folláine páistí agus daoine óga san Eoraip agus lasmuigh di.

 

  • Bíonn deacrachtaí meabhairshláinte ag thart ar 20% de pháistí scoile le linn a mblianta scoile, agus forbraíonn 50% d’fhadhbanna meabhairshláinte roimh 14 bliana d’aois agus forbraíonn 75% d’fhadhbanna idir 12–25 (WHO Regional Office for Europe, 2018).
  • Léirigh staidéar a rinneadh ar 10,000 páiste idir 11–17 bliana d’aois gur thuairiscigh páiste amháin as gach cúigear gur fhás siad aníos go míshona agus imníoch faoin todhchaí mar gheall ar an mbulaíocht, brú acadúil, agus uaigneas (UNICEF/ EU, 2021).
  • Is é an féinmharú an phríomhchúis báis i measc daoine óga i dtíortha íseal-ioncaim agus meán-ioncaim agus is é an dara cúis is mó báis i dtíortha ard-ioncaim (WHO Regional Office for Europe, 2018).

 

Léiríonn na figiúir imníocha seo go bhfuil gá le córais oideachais atá níos comhbháiche agus níos truachríoche chun tacú le riachtanais shóisialta agus mhothúchánacha páistí agus daoine óga. Léiríonn an taighde gurb é an toradh ar an bhfoghlaim shóisialta agus mhothúchánach (SEL) ná ardú ar dhearcthaí dearfacha, iompar dearfach sóisialta, agus feabhsú ar shláinte agus foghlaim acadúil. Laghdaíonn sé freisin deacrachtaí sóisialta, mothúchánacha, agus iompair cosúil le himní, íseal brí, féinmharú, mí-úsáid substaintí, agus iompar frith-shóisialta (Durlak et al, 2011; Goldberg et al, 2019; OECD, 2021). Tá na torthaí dearfacha seo feicthe ón luath-óige go hoideachas meánscoile thar réimse cúlraí cultúrtha agus socheacnamaíocha. 

 

Molann tuairisc NESET maidir le SEL a láidriú san AE (Cefai et al, 2018) cur chuige uilescoile, córasach, agus ar bhonn fianaise a chomhtháthaíonn cur chuige curaclaim le timpeallacht dhearfach scoile chun sláinte na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí a fheabhsú. Déanann an cur chuige seo an pobal uilescoile páirteach, lena n-áirítear foireann, scoláirí agus tuismitheoirí chomh maith leis an bpobal áitiúil agus páirtithe leasmhara eile, chun SEL a éascú ag leibhéal éagsúla scoile:

 

  • Curaclam: Bíonn curaclam SEL bunaithe ar scileanna agus baineann cur chuige ó thaithí i leith na foghlama leis a fhorbraíonn inniúlachtaí ionphearsanta agus idirphearsanta ón luath-óige go hoideachas meánscoile.
  • Atmaisféar seomra ranga agus scoile: Is gá seomra ranga dearfach agus atmaisféir uilescoile ina mbraitheann foghlaimeoirí sábháilte, cuimsithe, agus go bhfuil meas orthu, agus go mbraitheann siad muintearas, a bheith i gceist le curaclam SEL.
  • Idirghabháil luath: Bíonn SEL is éifeachtaí nuair a thosaítear é ón oideachas luath-óige.
  • Guthanna na scoláirí: Is gá do scoláirí a bheith páirteach i bhforbairt, cur i bhfeidhm, agus measúnú an churaclaim.
  • Idirghabhálacha dírithe: Ba cheart idirghabhálacha dírithe do scoláirí leochaileacha a bhféadfadh tacaíocht bhreise a bheith de dhíth orthu a dhéanamh in éineacht leis an gcur chuige uilíoch i leith SEL.
  • Oideachas agus sláinte múinteoirí: Bíonn oiliúint ag teastáil ó mhúinteoirí maidir le SEL a éascú trína gcleachtas chun a gcuid inniúlachtaí sóisialta agus mothúchánacha féin a fhorbairt agus aire a thabhairt dá sláinte féin.
  • Comhoibriú le tuismitheoirí: Éascaítear rannpháirtíocht tuismitheoirí trí chur chuige rannpháirteach ina gcuirtear oiliúint ar thuismitheoirí maidir le tacú le SEL a bpáistí.
  • Rannpháirtíocht leis an bpobal áitiúil agus le gairmithe meabhairshláinte: Is acmhainní ríthábhachtacha iad an pobal áitiúil agus páirtithe leasmhara eile i gcur chuige uilescoile.
  • Cur i bhfeidhm cáilíochta: Caithfear cur chuige éifeachtach SEL a phleanáil agus a chur i bhfeidhm go maith le hoiliúint, acmhainní, agus tacaíocht chuí agus caithfidh an pobal uilescoile a bheith páirteach go gníomhach ina chur i bhfeidhm.
  • Cur in oiriúint don chomhthéacs áitiúil: Caithfear comhthéacsanna cultúrtha scoileanna agus spéiseanna agus riachtanais scoláirí a chur san áireamh in idirghabhálacha i gcur chuige rannpháirteach ón mbun aníos.

 

Conclúid

 

Tarraingíonn na staitisticí imníocha maidir le meabhairshláinte agus sláinte páistí agus daoine óga, agus an fhianaise sheasmhacha go gcabhraíonn SEL sláinte a chur chun cinn agus tús deacrachtaí meabhairshláinte i dtréimhsí criticiúla i saolta daoine óga a chosc, tarraingíonn siad aird ar an ngá le hoideachas a athshamhlú chun teacht le fírinne agus dúshláin 21ú haois iarphaindéime. Is gá do chur chun cinn na sláinte agus na meabhairshláinte i gcur chuige córasach uilescoile a leabú mar cheann de phríomhchuspóirí an oideachais.

 

 

Is é Carmel Cefai, PhD (Lond), FBPS, Ollamh le Siceolaíocht agus Stiúrthóir ag an Centre for Resilience and Socio-Emotional Health ag Ollscoil Mhálta. Tá an-taighde agus an-fhoilsiú déanta aige ar shaincheisteanna a bhaineann le hoideachas sóisialta agus mothúchánach agus le hathléimneacht. Bhí sé mar mhúinteoir scoile ag tús a ghairm bheatha.

 

References

 

Cefai, C., Bartolo, P., Cavioni, V., & Downes, P. (2018). Strengthening social and emotional education as a key curricular area across the EU: A review of the international evidence. NESET Report. Luxembourg: Publications Office of the European Union.

 

Durlak, J. A.; Weissberg, R. P.; Dymnicki, A. B.; Taylor, R. D. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82 (1), 474-501.

 

Goldberg, J. M., Sklad, M., Elfrink, T. R., Schreurs, K. M. G., Bohlmeijer, E. T. and Clarke, A. M. (2019). Effectiveness of interventions adopting a whole school approach to enhancing social and emotional development: a meta-analysis. European Journal of Psychology of Education, 34(4), 755–782.

 

OECD (2021) Beyond Academic Learning.

 

UNICEF and the European Union (2021) Our Europe, Our Rights, Our Future.

 

WHO Regional Office for Europe (2018). Adolescent mental health in the European Region.

 

WHO Regional Office for Europe (2020). Spotlight on adolescent health and well-being. Findings from the 2017/2018 Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) survey in Europe and Canada International report.

 

Additional information

  • Education type:
    School Education
  • Target audience:
    Head Teacher / Principal
    School Psychologist
    Student Teacher
    Teacher
    Teacher Educator
  • Target audience ISCED:
    Primary education (ISCED 1)
    Lower secondary education (ISCED 2)
    Upper secondary education (ISCED 3)

Tags

Social skills
Well-being

Key competences

Personal
Personal, social and learning to learn
Social and learning